روزه به مسأله ، واجب است افطار نمودن . و جاهل ، در حكمِ عالم است اگر عالم باشد به حكم اجمالًا . س حايض و نفساء هر گاه حاصل شود عذر ايشان در جزئى از روز ، بايد افطار كند يا نه ؟ ج بلى افطار كند هر چند قليلى پيش از غروب باشد يا منقطع شود لمحه اى بعد از طلوع فجر . حصول شرط قبل از زوال س هر گاه طفل ، در اثناى روز ، بالغ شود و كافر ، مسلِم شود ، تمام كردن روزه بر ايشان واجب است ، يا نه ؟ ج واجب نيست و لكن مستحب است بر طفل ، تمام نمودن اگر افطار نكرده باشد و بالغ شود به غير مبطل ، بلكه احوط در آن ، عدم ترك است مطلقا « 1 » و بر كافر اگر پيش از ظهر ، مسلِم شود و افطار ننموده باشد و همچنين حال ديوانه و بيهوش اگر زايل شود ديوانگى و بىهوشى از ايشان در اثناى روز . رجوع مسافر يا حصول بهبودى قبل از ظهر س هر گاه مسافر ، پيش از ظهر حاضر شود و مريض حالش بِه شود ، روزه گرفتن بر ايشان واجب است يا نه ؟ ج اگر افطار نموده باشند پيش از آن ، واجب نيست بر ايشان روزه و اگر افطار نكرده ، واجب است بر ايشان تمام كردن روزه ؛ و اگر حاصل شود عذر ايشان در اثناى روز ، پس مريض ، افطار كند ، چه پيش از زوال بوده باشد ، چه بعد از زوال . و اما مسافر ، پس اگر خارج شود « 2 » پيش از ظهر ، واجب ، افطار نمودن است ، چه در

--> « 1 » در صورت رفع نقص در « صبىّ » و « مجنون » و « بيهوش » قبل از زوال و افطار ، احتياط مذكور ترك نشود . « 2 » خواهد آمد ان شاء اللَّه كه ميزان خروج قبل از زوال و بعد از آن ، از حدّ ترخص است ، يا از بلد ؛ و وجوب افطار ، در صورت استمرار سفر تا ظهر است ، بخلاف جواز آن .